is jaarlijkse indexatie hetzelfde als een prijsverhoging door de leverancier

Indexatie volgt een formule, een verhoging is een eigen keuze

Nee, dat is niet hetzelfde. Indexatie is een vaste rekenregel: de prijs gaat elk jaar automatisch mee omhoog (of omlaag) met een cijfer dat al in het contract staat, meestal de inflatie of een prijsindex van het CBS. Er is geen keuze bij: de formule bepaalt het bedrag, niet de leverancier. Een eenzijdige verhoging is iets anders: dan besluit de leverancier zelf, los van zo'n formule, dat de prijs omhoog gaat. Dat kan bijvoorbeeld zijn omdat inkoopkosten stijgen, of gewoon omdat het bedrijf de prijzen aanpast.

Het verschil zit dus in wie er aan de knop draait. Bij indexatie staat de uitkomst al vast op het moment dat je het contract tekent, ook al weet je het exacte bedrag pas als de index bekend wordt. Bij een eenzijdige verhoging neemt de leverancier gedurende de looptijd een nieuw besluit dat niet uit een vaste formule volgt. Wat er precies in jouw contract staat over die formule, lees je in wat een indexatieclausule in je contract betekent. Of een verhoging die niet uit indexatie volgt eigenlijk wel mag, hangt af van wat er in het contract staat over prijswijzigingen — dat leggen we uit bij mag mijn leverancier de prijs zomaar verhogen.

Waarom het onderscheid juridisch meetelt

Het verschil is niet alleen taalkundig, het bepaalt ook of een beding in de rechtbank overeind blijft. Een clausule die de leverancier eenzijdig en zonder duidelijke grond laat bepalen wat de prijs wordt, kan onredelijk bezwarend zijn — dat volgt uit artikel 6:237 van Boek 6 van het Burgerlijk Wetboek, dat bepaalt welke bedingen vermoed worden onredelijk te zijn bij dit soort contracten. Een indexatieclausule met een vaste, controleerbare formule loopt dat risico veel minder, juist omdat er geen vrije keuze van de leverancier in zit. Bij twijfel over wat precies in jouw contract staat, is dat verschil de eerste vraag die je jezelf stelt.